ریاضى زدگى

.

بِسْم الله

درباره حاکمیت نگاه ریاضیاتى بر مسائل علوم انسانى.

بارها از مدعیان علوم انسانى شنیده ام که به اینکه پیش از این دانشجوى رشته هاى مهندسى بوده اند افتخار میکنند یا بنظرشان باید در مدارس علوم انسانى انجمن تفکر ریاضى برپا شود و از این دست کارها و حرف ها.

من بخاطر حضور در فضاى ریاضى زده مدارس سمپاد، از ابتدا، این نوع نگاه در نظرم تقریبا بدیهى بود، تا اینکه بصورت نسبتا جدى ترى وارد فضاى علوم انسانى شدم.

اما چند سوال:

یکم اینکه، معتقدان به این نگاه باید در ابتدا این پرسش را پاسخ بدهند که نگاه ریاضیاتى یعنى چه؟ من از چند نفر از آن ها پرسیده ام و پاسخ ها در دو دسته کلى قرار میگیرند:

یکم اینکه نگاه ریاضیاتى، نگاهى کل نگر است و دوم اینکه نگاه ریاضیاتى، مسئله محور است.

خب؛ سوال دوم اینجاست که اولا نگاه کلى و مسئله محور ریاضیاتى چرا باید براى علوم انسانى مفید باشد و اصلا از کجا معلوم که علوم انسانى فاقد این نگاه باشد؟

یک مسئله دیگر اینجاست که نگاه ریاضیاتى و مهندسى، نگاهى صفر و یکى است و شاید به همین علت است که کلى نگرى را نیز به همراه دارد. اساسا نگاه ریاضیاتى، نمیتواند متوجه بسیارى از مسائلى باشد که خارج از حیطه عقل محاسبه گر و صفر و یکى است. مثلا نگاه ریاضیاتى چطور در مسئله جبر و اختیار با امر بین الامرین مواجه میشود یا چگونه در نگاه به جامعه میتواند هم درک ساختارى داشته باشد و هم اختیار انسان را بپذیرد؟

بنظرم ما دچار یک اشتباه بزرگ شده ایم چرا که با دیدن یک سرى مسائل که با هم همبستگى دارند، فورا استنباط علت و معلولى میکنیم. یعنى وقتى دانشجویان ورودى از مهندسى به ریاضى را ظاهرا موفق تَر از دانشجویان اصیل علوم انسانى مى بینیم، فورا موضوع را به دید ریاضیاتى ربط مى دهیم و اصلا به این نکته توجه نمى کنیم که رشته علوم انسانى را سال هاست اختصاص داده اند به خنگ ها و دانشجویان ریاضى معمولا جزو نخبگان جامعه اند و از این میان نخبه تر آنهایى اند که در حین تحصیل مهندسى یک دفعه به پوچى رسیده اند و وظیفه شان را در ورود به علوم انسانى دیده اند و اساسا دغدغه مند اند:))

من نه تنها نگاه ریاضیاتى را براى علوم انسانى مفید نمیدانم که به خاطر دید صفر و یکى و کلى مضر میدانم.

ریاضیات نهایتا در شکل آمار و مدل سازى و محاسبات ساده ابزارى در دستان علوم انسانى است.